İş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilmesi, çalışma hayatının en sık karşılaşılan uyuşmazlık konularından biridir. İş güvencesi hükümleri, belirli koşulları taşıyan işçilere, geçerli bir sebebe dayanmayan fesihlere karşı işe iade talep etme imkânı tanır.
Kimler işe iade davası açabilir?
İşe iade talebinde bulunabilmek için birkaç temel koşulun bir arada bulunması gerekir. Öncelikle işyerinde otuz veya daha fazla işçi çalıştırılıyor olmalıdır; bu sayı hesaplanırken işverenin aynı iş kolundaki tüm işyerleri dikkate alınır. İkinci olarak, işçinin o işverene bağlı en az altı aylık kıdemi bulunmalıdır. Ayrıca iş sözleşmesinin belirsiz süreli olması ve işçinin, işletmenin bütününü yöneten işveren vekili konumunda bulunmaması aranır.
Geçerli sebep kavramı
İşveren, feshi yazılı olarak bildirmek ve fesih sebebini açık ve kesin biçimde belirtmek zorundadır. Geçerli sebep; işçinin yeterliliğinden, davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanabilir. Sebebin gerçekliğini ve feshin son çare olduğunu ispat yükü kural olarak işverendedir.
Süreler ve arabuluculuk aşaması
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması zorunludur; bu süre hak düşürücüdür. Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir. Sürelerin kısalığı nedeniyle fesih bildirimi alındığında vakit kaybetmeden hukuki destek alınması önem taşır.
Davanın sonuçları
Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse işçi, kararın kesinleşmesinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurarak işe başlatılmasını talep edebilir. İşveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmazsa, mahkemece belirlenen dört ila sekiz aylık ücret tutarında tazminat ile en çok dört aya kadar boşta geçen süre ücretini ödemekle yükümlü olur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye niteliği taşımaz.